Zeevis zwemt naar Amsterdam

Vismigratie in Noordzeekanaal

Tal van vissoorten moeten ongehinderd van zout naar zoet of van zoet naar zout water kunnen zwemmen voor hun voortbestaan. Palingen leven in zoet water, maar planten zich ver op zee voort. Zalmen en, om dichter bij huis te blijven, driedoornige stekelbaarzen, doen het juist andersom. Zij trekken vanuit de zee naar zoet water om zich daar voort te planten. Het Noordzeekanaal is voor dit vissenverkeer een cruciale verbinding. Het vormt een geleidelijke overgangszone van zout, via brak, naar zoet water. Hierdoor krijgen trekvissen de gelegenheid zich aan te passen aan de nieuwe omstandigheden. Ook staat het kanaal in verbinding met achterliggende wateren waar vissen graag bivakkeren.

 

De Oranjesluizen
De Oranjesluizen vormden voor migrerende vissen een flink obstakel. Daarom heeft Rijkswaterstaat al in de jaren negentig van de vorige eeuw  twee vispassages aangelegd in de sluizen. De werking van de vispassages wordt nu onderzocht met een subsidie van het Programma Natuurlijk IJmeer-Markermeer en het Programma Noordzeekanaal. Nog tot en met 2014 wordt gemeten hoeveel heen en weer trekkende vissoorten het Noordzeekanaal en de sluizen passeren. De eerste resultaten zijn ronduit opvallend: naast de soorten die verwacht mogen worden, zwemmen bot en tong  vanuit zee via de vispassage naar het Markermeer IJmeer. Het onderzoek levert naast kennis ook verbeterpunten op voor het functioneren van de vispassages.

 

Unieke samenwerking langs het  Noordzeekanaal
De volgende regionale partijen voeren samen het onderzoek bij de sluizen uit:  waterbeheerders Waternet/AGV, Rijkswaterstaat, Hoogheemraadschap van Rijnland en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier in samenwerking met de Haven Amsterdam, Provincie Noord-Holland, Sportvisserij MidWest Nederland en Gemeente Amsterdam. Ze doen dit in het kader van het Programma Noordzeekanaal, dat tal van maatregelen bevat om de komende jaren gezamenlijk de vismigratie wezenlijk te verbeteren. De vismonitoring bij de Oranjesluizen is een belangrijk onderdeel van het Programma om in beeld te krijgen hoeveel van welke soorten door de vispassage gaan. De uitkomsten bepalen welke maatregelen nu nog meer nodig zijn om hindernissen voor trekkende vissen weg te nemen.

De proef bij de Oranjesluizen is onderdeel van het innovatieve onderzoeksprogramma Natuurlijk(er) Markermeer-IJmeer (NMIJ). Hierin onderzoekt Rijkswaterstaat maatregelen die de ecologische kwaliteit van het Markermeer en IJmeer duurzaam verbeteren.

Zie ook: artikel Volkskrant